GB DeiipwËbËmk eÞwPydZi ¢ßyrw eÞxZÅwd†Ëlwk AdøZi, Addø GKxU eÞxZÅwËdk dwi Itwxk Kõwg„ eÞwt mZ gQËkk S™wgp BxZpwËok þñYêwh ewZwt Itwxk Kõwg GK DŒòl Deiw„ DeipwËbËmk ¢ßyrwŠËd Gk iËcø AËdK ¢ßyrw eÞxZÅwd AeÞxZËkwcø xpËoËg iwaw Z×Ël b^wxrËtËQ„ Zwkek ptËZw KwËlk AwgËZê oKËlk AËMwPËk BxZpwËok ximKwËlw Aw^cwËk xglyd pËt ÌMËQ„ xKìç Itwxk Kõwg Zwk Plwk MxZËZ xQl bÖgêwk„ gwk gwk Zwk AxþæËZòk Iek AwNwZ GËoËQ, xKìç Kõwg oóeÙ£ß oKËlB GKwZôw GKid ÌPZdwt Amwìæ oiÖbÛ iìÿd KËkËQd„ AwR ÌaËK mZ gQk eÔËgê 1898 owËl obø xglÖ® IËtxlvUd KõwËgk xKQÖovLøK ¢ßyrwewMl ovMVËKk HKwxìæK eÞËPÄwt bxqY-eÔgê XwKwk Itwxk GlwKwt Itwky KõwËgk ÌMwrw e£d pt„ GB Kõwg eÞxZÅwk ÌeQËd Ìo oiËt AdøZi Ìokw ¢ßyrwxgb kwt gwpwbÖk oÖËkëbÛdwa kwËtk hÔxiKw xQl Aowiwdø„ ZwËK ZwB GB KõwËgk eÞxZÅwZw glw pËt awËK„ ÂkØËZ xKìç Itwky KõwgËK jËaÄ eÞxZKÓlZwk iÖËLwiÖxL pËZ pËtËQ„ ZLd ZwËbk xdRþñ ÌKwd iwV xQl dw, xQl dw ÌKwd Kõwg Nk„ Agmø LÖg Aùe oiËtk iËcøB KõwgxU Ìgm RdxeÞtZw ARêd KËk„ 1930 owËl eÞaigwËkk iZ eùUd itbwËd Zwkw GKxU ÌLlwk iwV ewt Ggv ÌoLwËdB GKUw xUËdk ÌbwPwlw xdiêwY Kkw pt„ Gkek ÌKglB owflø Awk D£kËYk ewlw„ Itwkyk ÌLËlwtwrkw ÌLlwcÖlwk xgxhdí mwLwt Mhyk xdÅwk oËŠ AvmMÞpY KËk GËKk ek GK Rtiwlø xQxdËt AwdËZ awËK Ggv ÌoB oËŠ GB Kõwg ÌaËK Rdô Ìdt Zbwdyìæd gÉ dwxi-bwxi ÌLËlwtwr„

eÞai DËlöLËjwMø oflZw AwËo K×PxgpwËk 1910 owËl Itwky f×Ugl bl xgÛxUm kwRKyt eÞwowb blËK ekwxRZ KËk„ GB AhwxgZ owflø KõwËgk owËa ovxmöÄ oKlËKB xgËmn AdÖËeÞkYw ÌjwMwt„ ZwkB flmÞØxZËZ Itwky f×Ugl bl ÌKwlKwZw f×Ugl Kõwg Ggv WwlËp#oy GøwaËlxU… KõwËgk xgkØ˦ Ìo#Rdø iøwP ÌLËl„ Awk Ìo og ÌLlwt RËtk oÖgwËb Zwkw AwBGfG myÀ U×dêwËiËëU AvmMÞpËYk xo¦wìæ Ìdt Ggv 1945 owl ejêìæ Ìo eÞxZËjwxMZwk xgxhdí ÌqË¢ ÌiwUwiÖxU owfËløk þñwqk kwËL„ Gk iËcø DËlöL Kkwk iËZw pËâQ : 1917 owËl ZLdKwk lyM Pøwx ó etd lyvËKwlyd KõwgËK pwxkËt xbËt Itwky kyxZiËZw xgþôËtk oÙxÄ KËk Ggv G DeipwËbËmk oKl f×Ugl kxoËKk bÙxÄ AwKnêY KËk„ ÌiwpdgwMwËdk oËŠ GB Kõwg bÖgwk lËrËQ 1919 I 1923 owËl„ flwfl oiwËd oiwd, GKgwk xRZ GKgwk pwk„ eÞai ÌLlwt Itwky 2-1 ÌMwËl Rtlwh KËk„ xKìç x§Zytgwk ÌoxifwBdwËl 1-2 ÌMwËl ekwxRZ pt„ 1925 ow Ë l ÌmkDW fËkýUwk bËlk xgkØ˦ Ìo oiËt ÌmÛÅ ¢ßyrwÐmly eÞbmêd KËkI Itwky f×Ugl bl 1-2 ÌMwËl ÌpËk jwt„ xKìç DËlöLËjwMø pËâQ Ìj, DeipwËbm ofkKwky GB ÌmkDW fËkýUwk KõwËgk ÌdËU GKiw¢ ItwkyB gl ÌXwKwËZ oqi pËtxQl„

ZuKwlyd gŠËbËm f×UgËlk dwoêwky xpËoËg Itwky Kõwg G ÌLlwk DdíxZ I eÞowËkk oxgËmn hÔxiKw ewld KËkËQ„ AËdK eÞxZhwck f×UglwËkk RdôbwZw GB KõwËgk KwËQ G DeipwËbËmk f×Ugl AwËRw FYy„ 1930-31 owËl oboø ÂhwKwáqyËbk AdÖbwd I owpwËjø iwËVk exúPixbËK PiuKwk GKxU eøwxhxltd xdxiêZ pt„ G KwËR A ¹ Ö R †®, evKR †®, oËkwR †® Ggv xdËkwR †® GËbk Dbwk opËjwxMZw þôkYyt pËt AwËQ„ GB †® hwZÚPZ×Ät KõwËgk xgxgc DdíxZI owcd KËkd„ f×Ugl, x¢ßËKU, pxK, ÌUxdo, hxlgl, ÌUxgl ÌUxdo, xgËdwbd, BdËWwk ÌMio, Ìowmøwl Ggv WÛwiw Gog mwLw ÌLwlw pt„

XwKw ¢ßyrw ovþÿwk Z£òwgcwËd Ìo oiËt Itwky Kõwg xdtxiZhwËg Ìgm KËtKxU f×Ugl I pxK U×dêwËiëU exkPwldw KËkËQ„ Ìjid : mvLxdxc f×Ugl myÀ, xdiêl þôÙxZ f×Ugl myÀ, WÖkËdw myÀ Ggv pxKËZ mÛym þôÙxZKwe„ KõwËgk owiwxRK-owvÆ Ú xZK AdÖÅwdwxb Ggv gwxnêK dwUK xQl AZøìæ AwKnêYyt I DeËhwMø„ Awk ÌoKwËlB Gk xQl xkhlxhv Zaw NÔYêwtiwd ÌýUR„ ogPwBËZ MËgêk gøwewk pËlw 1937 owËl eÙxagy LøwZ BxýUvUd ÌKwxkdxatwd f×UglbËlk G DeipwËbËm AekwxRZ awKwk ÌM#kgËK Ìj XwKw GKwbm óö wd KËk xbËtxQl Ìo XwKw bËlk 10 RdB xQl GB Itwkyk ÌLËlwwr„ Itwky KõwgËK eÖdMêxVZ Kkw pt 1904 , 1927 , 1936 , 1951 , 1968 , 1988 Ggv ogêËmn 1998 owËl„ 1948 owËl Itwky f×Ugl Uyi xbdwReÖËk AdÖxÅZ dk dwkwtd myÀ U×dêwËiËëU Avm Ìdt Ggv XwKw xh˃wxktw KõwËgk oËŠ jÖMôhwËg UÛxf lwh KËk„

gZêiwËd Agmø Itwkyk Ìo DŒòlZw AËdKUw óö wd pËt ÌMËlI iwËS iËcøB GB Kõwg SlËo DËV„ þñwcydZw ekgZyê oit ÌaËK AwR Agxc AËdKgwkB Itwky f×Ugl bl GËbËmk Ìokw f×Ugl bl†Ëlwk Rdø ÉixK pËtËQ- RwtwëU xKlwk xpËoËg dwi K×xrËtËQ„

Ë oB oiËtk Kawt xfËk jwItw jwK„ ZLd f×Ugl QwrwI ÌUxgl ÌUxdo, pxK, hxlgl Ggv x¢ßËKU eÞhÙxZ ÌLlwt Itwky Kõwg ÑdeÖËYøk exkPt xbËtxQl„ GQwrw Itwky KõwËgk bÖxU ÌUxdo ÌKwUêI xQl„ 1953 owËl Itwky pxK Uyi lyM kwdwoêAwe pt Ggv Gkek KlKwZwt ÌgUd XKw G ÌLlËZ xMËt Ìo gQk eÞai xghwM lyM xmËkwewcwky ÌiwpdgwMwËdk KwËQ 1-3 ÌMwËl ekwRtgkY KËk„ 1964 owËl GB pxK bl lyM xgRty pt„ HQwrwI þñwcydZwD£k gwvlwËbËmI lyM I Adøwdø eÞxZËjwxMZwt GB Kõwg xgRt iÖK×U NËk Z×ËlËQ„

Ë Uxgl ÌUxdËok ÌqË¢ Itwky ÌUxgl ÌUxdo mwLw o ói wdRdK KÚxZËZòk Avmybwk„ xgxhdí U×dêwËiëU AwËtwRËdk icø xbËt ÌLËlwtwr ÑZxk I ÌLlwk owxgêK iwd DdítËd xgËmn bwxjZò ewld KËkËQ„ 1957 owËl Zbwdyìæd eÔgê ewxKþæwd eÞwËbxmK Pøwx ó etdmyËe G KõwËgk LÖkmyb AwËdwtwk Ggv AwËdwtwk owiwb jaw¢ßËi Pøwx ó etd Ggv kwdwoêAwe pd„ Awk ѧËZ GB bÖRËdk RÖxUB xmËkwew lwh KËk„ eËkk gQkI Ìo eÞxZËjwxMZwt Itwky Zwk AwxceZø gRwt ÌkËLxQl„ Gf kpiwd RÖxdtk xmËkwew ewd Ggv Wwglo-G AwËdwtwk owiwb I Gf kpiwd Pøwx ó etd pd„

þñ wcydZwk ek 1976 owËl Itwky ÌUxgl ÌUxdo bl RwZyt ÌUxgl ÌUxdo eÞxZËjwxMZwt xgRty pt„ 1976 I 1977 owËl kveÖËk AdÖxÅZ AwLZwk ÌiËiwxktwl ÌUxgl ÌUxdo eÞxZËjwxMZwt Ijwky Kõwg xmËkwew ARêd KËk„ G QwrwI xgRt xbgo eÞxZËjwxMZw, kwRmwpyËZ ÂËkmewË« eÞxZËjwxMZwop xgxhdí U×dêwËiËëU owfËløk exkPt Ìbt„

Gkek pËâQ hxlgl„ GËbËmk hxlgl AŠËd Itwky ÌLËlwtwr oÙxÄk KwkLwdw dwËi oxgËmn exkxPZ„ nwËUk bmËK Ìgm KËtKgwk lyM xgRt QwrwI þñwcydZw-D£kKwËl 1972-73 , 1973-74 Ggv 1975-76 owËl Itwky DejÖêexk xmËkwew xgRËtk Adgbø KÚxZZò ÌbLwt„ Awgwk ipxod þôÙxZ hxlgl I kwRmwpyk oÖËkm ewË« hxlgl U×dêwËiËëUI G Kõwg xgRty pËtËQ„ GQwrw 1980 owËl eÞai ÌiËUÛwexlm Pøwx ó etd Ggv eÞai ÌmËkgwvlw Kwe kwdwoêAwËek o ói wd ARêd KËk„ GQwrw Itwky Kõwg 1985 owËl mÛylvKwk KlË ¹ w mpËk AdÖxÅZ kÕegwxpdy hxlgl U×dêwËiËëUkwdwoêAwe ARêd KËk 1985 owËl„ awBløwË« AdÖxÅZ hxlgl eÞxZËjwxMZwt Itwky Kõwg x§Zyt þÿwd lwh KËk„ Itwky x¢ßËKU bËlk owflø ogêwËeqw DËlöLËjwMø„ KõwËgk G mwLw 1951-52 , 1952-53 I 1953-54 ek ek GB xZdgwk XwKw x¢ßËKU lyM Pøwx ó etd pËt xmËkwew RËt pøwxUÛK Kkwk Addø ÌM#kg lwh KËk„ G bl GËbËmk RwZyt bËl þÿwd lwhKwky AËdK LøwZ-xgLøwZ x¢ßËKUwk ÑZxk KËkËQ„

GhwËgB ÌLlwcÖlwk xgxhdí mwLwt ÌLËlwtwr ÑZxk ÌaËK ÂkØ KËk gwvlwËbËmk ¢ßyrwk DdíxZKËùe Itwky KõwËgk hÔxiKw oiÖŒòl„ ZwËbk GB Addø AgbwËdk xeQËd AwËQ xdËgxbZ ovMVKËbk Af×kìæ eÞËPÄw, ÌLËlwtwrËbk HKwxìæK owcdw Awk AMxYZ ¢ßyrw AdÖkwMy oiaêK-hË£ßk Duowp I AdÖËeÞkYw„ GB ogËK o ¹ l KËk  GB ipwd gÛZËK owiËd ÌkËL mZw ² yk AxhšZwt oiÙ¦ Itwky Kõwg GxMËt PËlËQ AwMwiy opoÛ gQËkk þñYêwh eÞwËìæk xbËK„