KwgwxW GKxU blMZ ÌLlw, ewK hwkZ DeipwËbËm KwgwxW ÌLlw AxZ eÞwPyd„ bxqY Gxmtwk Ìbm†Ëlw GB ÌLlwËK xgxhdí dwi xbËt ÌLËl awËKd„ gwvlwËbËm GB ÌLlw pwWÖWÖ dwËi exkxPZ„ gwvlwËbËmk xgxhdí GlwKwt Agmø xhdí xhdí dwËi ÌLËl awËK„ KwgwxW ÌjËpZ× AwéxlK ÌLlw ZwB ÌZid xdti-KwdÖd xQl dw„ dwdw RwtMwt AwBd KwdÖËdk owiwdø gøxZ¢ßËi G ÌLlw AËmn RdxeÞtZw ÌeËtËQ„ gwvlwËbËmk fxkbeÖËk KwgwxW ÌLlwk eÞai oÔPdw pt gËl Rwdw jwt„ MÞwiwéËl AwcÖxdK ÌLlwcÖlw eÞowËkk eÔËgê GB pw-WÖ-WÖ xQl xP£xgËdwbËdk AdøZi Duo„ xg£gwd gøx£ßkw G ÌLlwk eÙÅËewnKZw KkËZd„

MÞwËi cÖicwËik iwcøËi G ÌLlwk eÞxZËjwxMZw AdÖxÅZ pËZw„ MÞwËik eÞcwd gøx£ß GidxK Rxibwk ejêìæ G ÌLlw DeËhwM KkËZd„ xgRty blËK nwr, Lwxo, gr xeZËlk Kloy xKvgw ÌowdwkÕewk ebK Ìbtw pËZw„ G Rdø gøw«ewxUê gwRdw gwxRËt eÞxZËjwxMZwk þÿwdËK okMki KËk kwLËZw„ hwkZyt DeipwËbËm 19 mZw²yËZ KwgwxW ÌLlw ÉU×U×, ÌQr†r gw WÖWÖWÖ BZøwxb dwËi eÞwt ogê¢ ÌLlw pËZw„ mÛylvKwt †WÖ, gwvlwËbËm pwWÖWÖ, awBløwË« xjK×g, ewxKþæwËd pwWÖWÖ, hwkËZ KwgwxW dwËi ÌLlw pËZw„

hwkZyt DeipwËbËm KwgwxWk Duex£ pËlI oxVKhwËg Kwk iwcøËi xVK ÌKwd RtMwt Gk eÞPld pËtËQ Zw Rwdw jwt dw„ hwkËZk ipwkwËÄÛ 20 mZËKk eÞai bmËK mÛy b£ Awk ewkwiRwËm Ggv Zwk KËtKRd g¬× xiËl o^wZwËkw ÌRlw I Gk AwËmewËm jwxidy dwËi GKxU e¦xZËZ jwËZ GKxU ÌLËlwtwr AwDU pËl Awgwk ÌLlwt xfËk AwoËZ ewkËZw dw„ gxkmwËl G ÌLlw QÖxKZxKZ dwËi ÌLlw pZ„ ex«Z Cmðk PëbÛ xgbøwowMËkk AwZôRygdyËZ ewItw jwt Ìj xZxd ÑmmËg GB ÌLlwËZ Avm xdËtËQd„ 1916 owËl xWGi KløwY ewkKwk Ìgw¹wBËZ Awaê ¢ßyrw i«l eÞxZÅw KËkd Ggv GB i«Ël xZxd G ÌËLlwk eÞPld KËkd„ ÌK ÌK gwËëbk MxVZ hwkZyt møwi ÌogK i«Ël KwgwxW ÌLlwk AdÖmyld Kkw pËZw„

1932 owËl pwU×U× ÌLlwk AwBd eÞYyZ pt„ hwkZyt AxlxóeK GËowxoËtmËdk eÙÅËewnKZwt xbxlöËZ AdÖxÅZ eÞai hwkZyt AxlxóeK ÌMio eÞxZËjwxMZwt G ÌLlwxU AìæhÖê£ß pt„

1923 owËl KlKwZwk GKRd LøwZdwiw oiwRËogy I xmqK Qw¢Pwjê dwkwtY PëbÛ Qw¢ ovN eÞxZÅw KËkd Ggv ÌLlwcÖlw eÖdkØŒyxgZ Kkwk DË¥Ëmø KlKwZw I gwvlwËZ pwWÖWÖ ÌLlwk eÞPld KËkd dwkwtY PËëbÛk DËbøwËM KwgwxW ÌLlwk iwcøËi ÌbËmk ZkØYËbk iËcø Duowp D¥yedw RwxMËt ÌZwlwk eÞËPÄw ZuKwlyY xgÛxUm okKwk oÖdRËk ÌbËLxd„ ZwB 1931 owËl KwgwxW ÌLlw g¬ I Qw¢ oxixZËK xdxn¦ ÌNwnYw KËkd„ ZLd hwkZ okKwËkk xgkØ˦ AwËëbwld exkPwldw Kkw pt„ Kxg†kØ kgyëbÛdwa VwK×k, ipwZôw Mw¬y, ÌdZwRy oÖhwn PëbÛ goÖ GB AwËëbwldËK oiaêd KËkd„ ÌRio gÖKwddI GB AwËbm eÞZøwpwËkk gøwewËk Qw¢ oxixZk owËa opËjwxMZw KËkd„

1950 owËl hwkZyt RwZyt KwgwxW ÌfWwËkmd MxVZ pt„ Gkek ÌaËK KwgwxW ÌLlwk ÌqË¢ exkgZêd AwËo„ 1953 owËl KwgwxW ÌLlwk AwBd KwdÖd eÞYyZ I 1960 Ggv 1966 owËl KwgwxW ÌLlwk AwBd ovËmwxcZ pt„ 1973 owËl gwvlwËbËmk bÖRd KiêKZêw gwvlwk AwowdËowËl hwkZyt RwZyt KwgwxW eÞxZËjwxMZw ÌbLËZ jwd„ ÌbËm xfËk KwgwxW ÌfWwËkmd MVd KËkd„ 1974 owËl Gxmtwd GøwËiPwk KwgwxW ÌfWwËkmd MxVZ pt„ 1974 owËl hwkZ I gwvlwËbËmk iËcø KwgwxW ÌUýU AdÖxÅZ pt„ xfkxZ ÌUýU AdÖxÅZ pt„ 1990 owËl PyËdk ÌgBxRv GxmtwËW KwgwxW AìæhÖêx£ßk iwcøËi ÂkØ pt Gxmtwk Ìbm†Ëlwk iËcø KwgwxW ÌLlw„ KwgwxW ÌfWwËkmËdk eÙÅËewnKZwt xeÞxitwk KwgwxW lyM, 1i xghwM, x§Zyt xghwM, þñwcydZw xbgo, xgRt xbgo, AwìæËRlw, RwZyt jÖg I RwZyt Æ×l KwgwxW eÞxZËjwxMZw AdÖxÅZ pËt AwoËQ„

KwgwxW ixplw I eÖkØn DhtB ÌLËl awËK„ bÖ MÞØËek iwV xhdí ckËdk„ eÖkØn iwV ÑbNêø 10 xi: 12.4 xiUwk, ixplw 8 xi: 11 xiUwk„ ÌLlwk oit bÖ AËcê- eÖkØn 40 xixdU ixplw 30 xi: eÞxZ bËl 7 Rd ÌKwU ÌLËlwtwr xpËoËg ÌLËl awËKd„ gwvlwËbm 1990 ÌgBxRv gwvlwËbm xolhwk, 1994 xpËkwxmiw ÌMiËo xolhwk I 1998 owËl gøwvKËK gwvlwËbm ÌgÛw™ ebK lwh KËkd„