eÞwPydKwl ÌaËKB iwdÖn AwZôkqwk Rdø xgxhdí ÌK#ml AwxgûKwk KËk AwoËQ Ggv ¢ßËiB Zw AwcÖxdKZk KkËQ„ Lwxl pwËZ xdËRËK g^wPwËdwk GKxU ÌK#ml„ Gk AìæhÖê£ß AdøZi ÌK#ml pËâQ RÖËWw„ AÄwbm mZw²yk ÌmnhwËM Pyd, Rwewd I ewmðêgZyê byewél†ËlwËZ Ggv AwiwËbk DeipwËbËm RÖRÖuo dwËi GK eÞKwk Aþèxgpyd jÖ˦k xgKwm NËU„ Kwl¢ßËi RÖRÖuoÖ Ìgm RdxeÞt pËt IËV„ RwewËdk eÞLøwZ gÖx¦Rygy W. xRMwËkw KwËdw 1882 xLÛýUw˲ RÖRÖuoÖ pËZ RÖËWw eÞgZêd KËkd„ RÖËWw Rwewxd m²„ Gk Aaê hbÛea„ RÖËWw PPêwKwkyËK þñwþÿøgwd, Pxk¢gwd, AwZôxgmðwoy I Ñcjêmyl KËk ÌZwËl„ Awk GB KwkËY AwiwËbk ÌbËmI Gk jËaÄ RdxeÞtZw kËtËQ„ ZËg Zw ogêRdyd dt, icøxg£ ÌaËK DâPxg£ ejêìæ Gk Mx«„ oÖmyl I xmxqZ oiwËRk ZkØY-ZkØYykw RÖËWwk iËZw Aþèxgpyd ÌK#mËlk eÞxZ AwKÚÄ pd„ RÖËWw AdÖmyld KkËl mkyk oÖþÿ I Kiêqi awËK„ RÖËWw GKxU Ìm#jê-gyËjêk ÌLlw„ GUwËK AwZôkqwiÔlK ¢ßyrwI glw pt„ 1952 owËl AwìæRêwxZK RÖËWw ÌfWwËkmd MxVZ pt„ 1964 owËl RÖËWw AxlxóeK ¢ßyrw xpËoËg AìæhÖê£ß pt„ ZuKwlyd XwKwþÿ xgÛxUm KwDxëoËl KiêkZ RÐdK xgÛxUm KiêKZêwk DuowËp xKQÖ ¢ßyrw AdÖkwMy xdËt XwKwt RÖËWw PPêw ÂkØ pt„ Zbwdyìæd ewxKþæwËdk iËcø XwKwËZB eÞai RÖËWw ÂkØ pËtxQl„ 1967 owËl ewxKþæwd RÖËWw ÌfWwËkmd MxVZ pt„ gwvlwËbm þñwcyd pItwk GK gQk ek Ìj eËdËkwxU RwZyt ÌfWwËkmd eÞwaxiKhwËg MxVZ pt Zwk iËcø RÖËWw AdøZi„ ZËg RÖËWwk owËa KwkwËZ RÖËr Ìbtw pt„ 1972 owËl eÞËfok BDoÖf AwlyËK ohwexZ I AwIlwb ÌpwËodËK owcwkY oóewbK KËk gwvlwËbm RÖËWw I KwkwËZ ÌfWwËkmd MxVZ pt„

RÖËWw Ggv KwkwËZ xhdí Ggv þñZìè ÌLlw pItw oË£òI GbÖ’xU GKowËa AìæhÖê£ß pItwt ekgZyêËZ RxUlZw ÌbLw Ìbt„ RÖËWw I KwkwËZ Awlwbw ÌfWwËkmd MVËYk ÌPÄw PlËlI Zw ofl pËZ ÌlËM jwt eÞwt 30 gQk„ 1998 owËl RÖËWw I KwkwËZ ÌfWwËkmËd xdgêwPd KkËZ ÌMËl Zw gtKU KËkd ovxmöÄ ÌfWwËkmËdk KËtK KiêKZêw„ Zwkw AwbwlËZ iwilw VÖËK Ìbd„ 2000 owËl D£ß iwilwk kwËt RÖËWw I KwkwËZ ÌfWwËkmd AwlwbwhwËg MVËdk xdËbêm Ìbt AwbwlZ„

Gkek ÌaËK RÖËWw I KwkwËZ ÌfWwËkmd AwlwbhwËg þñyKÚxZ Ìbt RwZyt ¢ßyrw exknb„ gwvlwËbËm RÖËWw, KwkwËZ, K×vf× I iwmêwl AwËUêk Adøwdø ÌK#ml RdxeÞt pËlI Zw jawaê KwËR lwMwËdw jwtxd„ KwkY ZkØY-ZkØYykw Gog KlwËK#ml xmËL awËKd mËLk gËm„ GËZ Agmø lwhgwd pËtËQ ÌKwxPv ÌoëUwk†Ëlw„ Awxm-dgµB bmËK gøwËOk QwZwk iËZw iwmêwl AwUê Kõwg MËr IËV„ Gog KõwËgk iËcø RÖËWwk ÌPËt KwkwËZ xKvgw K×vf× KõwgB Ìgxm„

RÖËWwËZ gwvlwËbËmk AwìæRêwxZK ÌKwd þñyKÚZ ÌdB gËlB PËl„ eÞxZgQk 4/5xU AwìæRêwxZK U×dêwËiËëU Avm ÌdtwB gwvlwËbËmk AwìæRêwxZK RÖËWw KiêKw« oyxiZ„

RÖËWw gwvlwËbËm eÞwxZÅwxdKhwËg þñyKÚxZ ewItw ogËPËt eÖkËdw ÌLlwk GKxU pËlI xgMZ oiËt ÌohwËg AMÞMxZ ptxd„ ÌLlwxU GLdI MYiwdÖËnk iËcø xgþæwk lwh KËkxd„ xikeÖk BdËWwk ÌýUxWtwi I RwZyt ¢ßyrw exknËbk xRidøwxmtwËi AwUËK kËtËQ RÖËWwk PPêw„